De ringvaart rond de Haarlemmermeer

Waarom spreekbeurten en presentaties zo geschikt zijn om een start te maken met onderzoekend en ontwerpend leren.

In groep 6, 7 en 8 houden de leerlingen regelmatig spreekbeurten. Zij kiezen een onderwerp (meestal uit het domein van de wereldorientatie), verzamelen hierover informatie en presenteren deze aan de groep. Deze manier van werken bestaat al lang.
Bij ons op school proberen wij de werkwijze bij het maken van presentaties te geleidelijk te veranderen door leerlingen te leren werken volgens nieuwe de concepten van 'ontwerpend en onderzoekend leren'.
In plaats van dat de leerling iets vertelt over de verzorging van de kat, onderzoekt hij of zij nu welke eigenschappen het dier het zo geschikt maakt als roofdier.
De presentatie heeft eerst de vorm van een prototype, waarbij onvolkomenheden verbeterd kunnen worden. Stapje voor stapje wordt toegewerkt naar een definitieve versie. De leerkracht en eventueel andere leerlingen geven feedback op een versie, zoat de leerling de gelegenheid krijgt het product te verbeteren. 
Twee leerlingen uit groep 8 hebben een spreekbeurt gemaakt over het ontstaan van de Haarlemmermeer. De onderzoeksvraag was hier: 'Hoe zijn de mensen er 170 jaar geleden in geslaagd zo'n groot meer leeg te pompen?' Vaak kwamen Noëlle en Ellen tijdens het onderzoek met nieuwe vragen, zoals bijvoorbeeld: "Waarom hebben ze toen een ringvaart rond de polder aangelegd?"
De dames hebben informatie uit de boeken gehaald en beelden van het internet geplukt. Zo werd het programma 'Topotijdreis' gebruikt om de verandering in het Noordhollandse landschap te bekijken. In overleg met meneer Berend maakten ze de presentatie in de vorm van een film. Die keuze maakten ze niet zomaar. Het actief omgaan met media is een belangrijke '21e eeuwse vaardigheid'. (Er zijn er meer; bekijk het filmpje hiernaast.) Specifieke vaardigheden bij deze activiteit: De juiste tekst bij de filmbeelden (gestripte youtubefilmpjes zonder geluid)  schrijven en het rangschikken van de filmbeelden met behulp van een montageprogramma.
Het verbeteren van de presentatie vond plaats tijdens het maken van de film. Zo filmden we een onderdeel meer dan één keer. We bekeken de presentatie en kozen de beste versie.

21e eeuwse vaardigheden